Tích của một vectơ với số thực
là một vectơ có:
Quy ước: và
.
Nhận xét:
Với hai vectơ bất kì và mọi số thực
ta có:
Hai vectơ và
cùng phương khi và chỉ khi tồn tại số thực
sao cho
(điều kiện
.
Nhận xét: Ba điểm phân biệt thẳng hàng khi và chỉ khi tồn tại số thực
sao cho
.
Chú ý: Cho hai vectơ và
không cùng phương thì với mọi vectơ
, luôn tồn tại duy nhất cặp số
sao cho
.
Ví dụ 1: Cho hình bình hành . Gọi
là trung điểm
. Hãy biểu thị vectơ
theo hai vectơ
và
.
Hướng dẫn giải
Vì là trung điểm
nên
hay
.
Áp dụng quy tắc hình bình hành: .
Do đó: .
Ví dụ 2: Cho tam giác có
lần lượt là trung điểm
. Chứng minh:
a) ;
b) .
Hướng dẫn giải
a) Ta có: (Vì
).
b) Ta có: (Vì
là đường trung bình trong tam giác
nên
).
Ví dụ 3: Cho tam giác . Hãy tìm các điểm
thỏa mãn:
a) ;
b) .
Hướng dẫn giải
a) (2 vectơ ngược hướng).
Suy ra điểm nằm giữa đoạn thẳng
sao cho
.
Hình vẽ biểu diễn điểm :
b)
(2 vectơ cùng hướng).
Suy ra điểm nằm giữa đoạn
sao cho
.
Hình vẽ biểu diễn điểm :